[Delivered at the Batasang Pambansa Complex, Quezon City on Monday, July 27, 2026]

Former Presidents Joseph Ejercito Estrada and Gloria Macapagal Arroyo;
Senate President Sherwin Gatchalian and Honorable Members of the Senate;
House Speaker Faustino Dy III and Honorable Members of the House of Representatives;
Chief Justice Alexander Gesmundo and Honorable Justices of the Supreme Court;
His Excellency the Most Reverend Charles John Brown and Esteemed Members of the Diplomatic Corps;
Executive Secretary Ralph Recto and Honorable Members of the Cabinet;
First Lady Louise Araneta–Marcos;
Other Distinguished Guests;
Ladies and Gentlemen;

Good afternoon.

Mga kababayan, naririto akong muli upang tuparin ang aking katungkulan, at magbigay ng ulat sa inyo tungkol sa estado ng ating bansa, at sa mga ginagawa ng pamahalaan.

Isang taon na ang nakalipas mula noong huli akong tumayo rito, upang ilantad ang katiwalian na nadiskubre namin sa mga flood control projects.

Gaya ng aking ipinangako sa inyo, nagsagawa tayo ng malawakan at mala-limang imbestigasyon, na walang pagkiling kahit kanino man. Masusi nating sinuri, at sinundan kung saan tayo itinuro ng ebidensya. Lahat ng kailangang gawin ay ginawa natin upang matunton ang puno’t dulo.

Mayroon nang mga unang nakasuhan at nakulong: mga kontratista; matataas na opisyal ng DPWH; pati na ang mga mambabatas.

At dumating na tayo sa punto na ayon sa Ombudsman ay malapit na ang paghain ng patong-patong na kaso laban sa dating Speaker. Masakit man sa akin ito ngunit kailangan nating gawin ang tama.

Hindi ako Pangulo ng aking pamilya. Hindi ako Pangulo ng aking kaibigan. [applause]

Ako ay Pangulo ng Pilipinas at ang tungkulin ko ay sa inyo: ang aking mga kapwa Pilipino. [applause]

Kaakibat ng mga naisampang mga kaso, tiniyak ng inyong pamahalaan na mababawi mula sa mga nagsabwatan ang nakuha nilang pera ng taumbayan.

Gayundin, pinigilan natin ang paglabas ng pera ng bayan na ipambabayad pa dapat sa mga depektibo, peke, o guni-guning proyekto, at mapupunta lang sana sa bulsa ng mga tiwaling kontraktor at opisyal.

Halos dalawampu’t limang bilyong piso ang halaga ng mga nabawi, “frozen,” at na-preserbang mga pera at ari-arian ng mga akusado. Ang mahigit walong daang milyong piso dito ay agad nating ibinalik sa Treasury.

Lahat ng mababawi mula sa mga sangkot na tiwali ay agad ibabalik sa kaban ng bayan.

Ipinapaubaya na natin ang pag-uusig sa Ombudsman at sa atin pang pinalakas na National Prosecution Service.

Nananalig din tayo sa makatarungang hatol ng hukuman. Makakaasa kayo na ang gulong ng hustisya ay tumatakbo.

Sa kabila ng kaganapang ito, kailangan nating umusad tungo sa pagbabago.

Nakatulong ang lahat ng mga ulat at hinaing ninyo sa Isumbong sa Pangulo. Ang inyong pagbabantay at pakikialam sa pamahalaan ay ang susi sa paglaban sa katiwalian.

Ang reporma sa DPWH ay nagsimula na.

Nagpasok tayo ng mga bagong graduates, kasama na ang mga tuwid at maaasahang mga job order at contract of service.

Bukod sa mga flood control projects, lahat ng mga proyekto ay sinuri at tiniyak na talagang kinakailangan at maayos — mula plano, presyo, hanggang pagpapatupad.

Para walang overpricing, sinigurado natin na ang mga materyales ay ayon sa presyo sa merkado.

Bantay-sarado ang bawat proyekto at ang nakalaang pondo sa Transparency Portal, Integrity Chain, at katuwang na mga Civil Society Organization.

Mula nang tumama sa ating bansa ang epekto ng giyera sa Gitnang Silangan, nagdeklara tayo agad ng State of National Energy Emergency.

Iisa ang ating misyon: UPLIFT — ang iahon ang ating nahihirapang mamamayan.

Ang lahat ng mga ahensiya ay inatasang magtipid, at pagtuunang mabuti ang mga programa na mas mahalaga sa pagtugon sa mga epekto ng krisis.

Ibinuhos natin ang pondo kung saan karapat-dapat at mas kinakailangan: sa mga pangunahing serbisyong ramdam at tiyak na makakatulong sa mamamayan.

Ang pera ng taumbayan na muntik mapunta sa bulsa ng mga tiwaling opisyal, ay naisalba natin. At sa halip ay nagamit natin sa mabuti, at para sa tunay na kapakanan ng mamamayan.

Ibinaba natin ang karagdagang halos limampu’t walong bilyong pisong pondo sa mga lokal na pamahalaan, para mas mabilis at mas malawak ang paglingap sa taumbayan. Mataas ang tiwala at kumpiyansa natin sa mga lokal na pamahalaan. Ito ay paghahanda na rin para sa mas marami at mas malawak na serbisyo para sa kanilang nasasakupan.

Nagsimula tayo doon sa mga direktang naapektuhan ng kaguluhan: ang pagsaklolo sa ating mga kababayang OFW na naipit sa digmaan. Mahalagang misyon ito ng pamahalaan gayong lagpas dalawa’t kalahating milyong Pilipino ang naghahanapbuhay sa Middle East.

Simula nang pumutok ang giyera, mahigit labindalawang libong kababayan natin ang ating naiuwi sa bansa nang ligtas. Mahigit isangdaan at apatnapung libong OFW naman ang ating nabigyan ng sari-saring tulong sa gitna ng kaguluhan sa Middle East, tulad ng pagkain, tulong-pinansyal, pagpapagamot, at masisilungan.

Pag-uwi sa Pilipinas, sila ay ating tinulungan upang makapagsimula muli sa paghahanapbuhay, sa pamamagitan ng AKSYON Fund at OWWA-Kabuhayan program. Ang iba naman ay nilapit natin sa PESO, o kaya’y sinama natin sa Bayanihan para sa Balikbayang Manggagawa job fairs. Samantalang ang iba ay tinulungan nating makapag-hanapbuhay muli sa ibang bansa.

Bukod pa sa kanila, ang mga magbabalik nating mga gurong OFW ay papasok na sa mga public schools kung saan sila’y higit na kinakailangan. Dahil dito sa Pilipinas, sila ang mga Ma’am at Sir.

Patuloy ang ating ugnayan sa iba’t ibang bansa at ang suporta natin sa mga OFW para sa kanilang kaligtasan, lalo na at may mga kababayan tayong nasawi o nawawala sa Middle East. Pangalawa, bunga ng ating magandang ugnayan sa iba’t ibang bansa, natiyak nating sapat ang supply ng langis para sa ating pangangailangan.

Sa kabila ng pagsara ng Strait of Hormuz ay nagawa nating makabili at makapag-angkat mula sa ibang pagkukunang bansa, tulad ng Japan, South Korea, Oman, India, maging sa Russia, at pati sa Tsina. Dahil sa mga ito, natiyak natin ang sapat na supply ng bansa na tatagal hanggang halos dalawang buwan.

Nakipag-usap din tayo sa Iran, para sa kaligtasan ng ating libo-libong mga kababayang tripulante na nasa Strait of Hormuz.

Sa kooperasyon ng ating mga kumpanya ng langis, hindi naging biglaan ang pagtaas ng presyo ng petrolyo, kundi pa-unti-unti sa loob ng isang linggo. Ito’y para naman maging magaan sa ating mga nahihirapang konsumer.

Nagtakda rin tayo ng sunod-sunod at malalaking mga price rollback na kailangang tuparin ng mga kumpanya ng langis.

Sa tulong ng batas na ipinasa ng ating Kongreso, agad din nating sinuspinde nang tatlong buwan ang pagpataw ng excise tax sa LPG at saka sa kerosene.

Bukod dito, agad din nating nilimitahan ang pagtaas ng presyo ng inaangkat nating bigas.

Inaresto at kinasuhan din natin ang mga nahuling nagsamantala sa kabila ng pagdurusa ng taumbayan habang may state of energy emergency.

Lahat ng posibleng gawin para mapababa ang presyo at mapabagal ang pagtaas nito, ginawa natin.

Marami ang naapektuhan o kaya’y nawalan ng trabaho sa panahong ito.

Kaya tuloy-tuloy ang pagsasagawa natin ng mga job fair sa buong bansa. Nitong Mayo Uno, araw ng paggawa at kasagsagan ng mataas na presyo ng krudo, nagsagawa tayo ng halos isandaang job fairs, kung saan halos tatlong daang libong trabaho ang pinagbigay-alam natin sa publiko.

Sa isang araw na job fair na ito, lagpas anim na libong Pilipino ang hired-on-the-spot. Dito rin natin ipinamahagi ang mga suweldo para sa mahigit isandaang libong benepisyaryo at nagtrabaho sa ilalim ng DILEEP at TUPAD ng DOLE.

Kumilos agad tayo upang pigilan ang mabilis na pagtaas ng presyo ng bilihin. Hinikayat ang mga bangko at e-wallet na magbawas ng mga karaniwang singil sa bawat transaksyon na online. Kaya ngayon, maraming bangko at e-wallet na ang nagbaba o nagtanggal ng kanilang sinisingil na online transaction fee.

Upang makaluwag din sa mamamayan, nagbigay ang mga bangko ng hanggang anim na buwang palugit sa pagbabayad ng utang; at hanggang isang taon naman kung ang utang ay ginamit para sa agrikultura.

Ganito rin ang ginawa ng GSIS at SSS para sa mga utang ng mga miyembro nito, pati ng NHMFC para sa mga umutang ng murang pabahay, at ng Pag-IBIG Fund para sa mga naapektuhang OFW.

Kahit paano ay nakaluwag ito sa mga konsumer, lalo na sa mga naghuhulog para sa kanilang pabahay, at sa mga nagpundar para sa kanilang negosyo.

Sa panahon na lumiit ang kita dahil sa mataas na mga presyo, mahigit dalawampu’t anim na libong toneladang bigas ang binigay sa mahigit dalawa’t kalahating milyong pamilya. At ito’y itutuloy pa natin hanggang umabot sa walong milyong pamilya ang makikinabang.

Patuloy pa rin ang programang Benteng Bigas Meron Na. Ito’y nakakapagbigay-ginhawa sa mahigit labing-dalawang milyong Pilipino sa buong bansa.

Ang mahigit walong-daan nating KADIWA naman sa buong Pilipinas ay sabay pa ring nakakatulong sa mga mamimili, at sa mga magsasaka’t mangingisda na direktang nakakapagtinda ng kanilang produkto.

Nagbigay din tayo ng suporta sa halos dalawang milyong magsasaka at mangingisda sa kasagsagan ng mataas na presyo ng langis, sa ilalim ng Presidential Assistance to Farmers, Fisherfolk, and Families o ‘yung tinatawag na PAFFF.

Dahil sa mas malakas, malawak, at mura nating internet, naging mainam na alternatibo ang online classes at work-from-home.

Mataas ang presyo ng ating kuryente, lalo na ngayong Hunyo, dala pa rin ng mataas na presyo ng krudo at paglakas ng Dolyar. Gayumpaman, tiniyak natin na nabigyan ang mamamayan ng kaunting proteksyon sa kanilang electric bill.

Ipinag-utos natin ang agarang pag-refund ng mga kumpanya ng kuryente na may sobrang nasingil sa mga kustomer nito.

Ipinag-utos din natin na payagan ang ilang piling konsumer na makapagbayad ng kanilang bill nang hulugan sa buwan ng Mayo, Hunyo, at Hulyo. Kaugnay dito, pansamantala nating pinagbawal ang mga pagputol ng linya habang hinuhulugan pa nila ang kanilang bill sa mga buwang ito.

Para sa ating mga micro-entrepreneur, ipinatutupad ng BIR ngayong taon ang “one-time tax abatement.” Layunin nito na makapagbigay ng kaunting ginhawa sa mga nalugi o kaya’y lumiit ang kita dala ng hirap ng panahon.

Ang sektor ng transportasyon ang pinakamatinding tinamaan ng epekto ng krisis. Tsuper, operator, pasahero, manggagawa, o negosyo man — lahat ay umaray sa matarik na pagtaas ng presyo ng produktong petrolyo.

Ngunit hindi natin kayang hayaang tumigil o maantala ito, dahil ito’y nagsisilbing piston ng ating ekonomiya.

Ang mga tsuper ay natulungan ng cash relief assistance mula sa ating programang AICS. Mayroon ding sampung piso-kada-litro na diesel subsidy para sa mga pampasaherong jeepney at UV Express upang may dagdag na pangkarga.

Bukod pa rito, mahigit isang milyon at walong daang libong nagpapasada ang nahandugan din ng tulong ng AICS.

Para naman sa mga pasahero, nagkaroon ng mga Libreng Sakay, kung saan sinegundahan pa ng ilang mga ahensya ng pamahalaan gamit ang kanilang mga sasakyan. Humalili rin ang DA sa paghatid ng mga kargamento ng produktong agrikultural sa mga sentro ng kalakalan sa buong bansa.

At para lalo pang makatulong nang sabay sa tsuper at pasahero, binuhay natin ang Service Contracting Program para sa pampublikong bus at mga jeep.

Sa ilalim ng sistemang ito, ang kwalipikadong operator o driver ay nakakakuha ng karagdagang kita sa bawat kilometrong tinakbo sa pagserbisyo ng mga pasahero.

Sa panig naman ng pasahero, kung hindi man libre ang sakay, mayroon siyang 20% discount sa pamasahe. At ang diskwentong ito ay dagdag pa sa karaniwang 20% discount para sa mga estudyante, senior, at may kapansanan. Ibig sabihin, para sa ating mga priority passenger, 40% ang kabuuang diskwento nila sa pamasahe.

Nariyan din ang TUPAD Tuloy-Pasada, kung saan nagkaroon ng dagdag na kita ang mga tsuper na pampasada.

Sa mga programang ito pa lang, milyong-milyong Pilipino— drayber man o pasahero — ang nakaramdam ng kaunting ginhawa sa kanilang mga biyahe araw-araw mula nang ito’y nailunsad. Hindi lamang dito sa Metro Manila, kundi sa buong bansa.

Dito sa Metro Manila, ang lahat ng mga sumasakay ng LRT2 at MRT3 ay patuloy na nagiginhawahan ng limampung porsyentong diskuwento sa pamasahe. Bukod pa ito sa mga ispesyal na diskuwento na ating binibigay tuwing Linggo at mahalagang kapistahan.

Sa ating mga paliparan at pantalan, pansamantala nating binaba ang sari-saring mga bayarin sa paggamit ng mga pasilidad. Gaya ng terminal fee, landing and take-off fee, harbor fee, anchorage at berthing fee, pati mga storage fee.

Halimbawa, sa Cebu Port, naging libre ang terminal fee. Sa mga paliparan naman, ang service charge sa mga pasahero ay binawasan din natin.

Gayundin sa PITX — ang terminal na nag-uugnay ng Metro Manila sa Katimugan; sinuspinde natin nang tatlong buwan ang pagsingil ng terminal fee sa mga pampasaherong sasakyan. Sa mga Expressways naman, sila ay may diskuwento sa toll fees, na umabot hanggang halos dalawang daang piso.

At kapag ang kargamento naman pagsakay ng Ro-Ro ay produktong agrikultural at sangkap ng pagkain, binaba natin mula limandaan ang terminal fee. Ngayon, Piso na lang ang sinisingil sa kanila. Sa pagdaan naman nila sa mga Expressway, libre ang toll fee ng mga truck na accredited ng DA.

Dahil sa lahat ng mga pinatupad na ito, milyong-milyong Pilipino ang kahit paano ay direktang nakaramdam ng tulong sa panahon ng mataas na presyo ng petrolyo. Sila ang ating mga tsuper ng pampublikong sasakyan; mga estudyante; manggagawa, pati na rin mga magsasaka, at marami pang pasahero sa buong Pilipinas.

Mga kababayan, sa ating pagbalik-tanaw, kaya ko kayong harapin, at sabihin na ginawa natin ang lahat ng nararapat upang malunasan ang mga epekto ng krisis. Agarang kumilos ang buong pamahalaan upang tumulong sa mamamayan. Sa katunayan, tayo pa ay hinangaan dahil sa bilis, liksi, at pagiging aktibo ng ating pagtugon.

Limang buwan mula sumiklab ang digmaan, ramdam pa rin natin ang bigat ng mga epekto nito sa ating bansa.

Hanggang kailangan, asahan ninyo na hindi titigil ang pagsuporta ng pamahalaan. Naglaan tayo ng mahigit animnapung bilyong piso para dito, hanggang katapusan ng taon.

Ang pondo na naisalba natin na balak ibulsa ng mga tiwaling opisyal, ay sa taumbayan natin ibubuhos.

Ngayon, ipipihit natin ang mga programa sa mas nangangailangan nating kapwa-Pilipino, para naman mas malawak at mas marami ang maaabot ng tulong.

Layunin nating matulungan ang tatlo’t kalahating milyong benepisyaryo ng 4Ps at Walang Gutom Program, ang isa’t kalahating milyong minimum wage na manggagawa na miyembro ng SSS, at ang dalawa’t kalahating milyong kababayan nating mahirap na hindi pa naging benepisyaryo ng programang pang-ayuda ng pamahalaan.

Nariyan pa rin ang naka-abang na pagsuporta natin para sa sektor ng transportasyon, agrikultura, at mga OFWs na apektado ng kaguluhan.

Kung susumahin, mahigit pito’t kalahating milyong pamilya na lubos na nangangailangan ang matutulungan natin sa mabigat na kabanatang ito.

Ngunit hindi natin kaliligtaan ang mga manggagawang Pilipino, lalo na ang mga middle-class, pati na ang mga maliliit na negosyo. Alam natin na sila rin ay nabibigatan sa epekto ng krisis.

So, to ensure the continued progress of the middle class amidst the lingering effects of the crisis, we will pursue tax relief measures that promote growth, generate revenue, and advance equity toward socio-economic sustainability.

Malinaw ang mga leksyon sa atin ng mga nagdaang buwan:

Una, ang kahalagahan ng seguridad at katatagan ng bansa, pagdating sa enerhiya at pagkain; ng ating ugnayan sa ibang bansa; at ng bawat mamamayan kahit saan man sila naroroon.
Pangalawa, ang abilidad ng pamahalaan na kumilos agad, sa angkop at mainam na paraan;
At ang ikatlo: ang pagpursige at pagmatyag ng Pilipino sa kabila ng mga hamong dumadaan.

Dala ang mga sariwang leksyong ito, mas maayos at mabilis na ang pagresponde natin sa mga naging biktima ng sakuna.

Tulad sa nangyaring paglindol sa Visayas at Mindanao kamakailan.

Mahigit anim na raang libong pamilya ang ating nasaklolohan. Lampas tatlong bilyong piso ang ating binuhos para sa agarang tulong sa mga pamilyang lubos na naapektuhan. Ito’y sa pamamagitan ng pagkain, pagpapagamot, at tulong-pinansyal, at pabahay.

Unti-unti na rin nating naaayos ang supply ng tubig at kuryente, linya ng komunikasyon, at mga daan sa mga apektadong lugar.

Hindi lang minsanang paghatid ng tulong ang ating ginagawa. Ang misyon natin ay sila’y muling makabangon at maitaguyod.

We have moved on from the reactive approach. Now, we’re not only proactive, but predictive as well, aided by digital tools. The strategies of public-private supply chains, hubs-and-spokes warehousing, automated production, and widescale pre-positioning of food and non-food supplies in LGUs, have proven their efficacy.

We have now established a network — consisting of primary disaster resource centers in Luzon, Visayas, and soon, in Mindanao; 15 hubs; 76 spokes; and 919 last-mile facilities across the country — which makes up our nationwide disaster response infrastructure. Because of this robust system, delivery of emergency nourishment and relief to target areas is now made possible under 24 hours.

Sa panahon ng krisis o kalamidad, handa na ang pamahalaan sa pagpapadala ng mga Mobile Energy Systems upang makapaghatid ng emergency power sa mga lugar na nawalan ng kuryente.

Complementing these are our Government Emergency Communications System and the private sector-led, and our first-ever, satellite-to-mobile service, both of which guarantee uninterrupted telecommunications nationwide in the event of crises and disasters.

At dahil mayroon na tayong konsepto ng State of Imminent Disaster, hindi na natin hihintayin na mangyari ang sakuna. Aagapan natin ang paghahanda at pagresponde.

And so, taking all these lessons to heart, our overarching mission and all our conscious efforts henceforth must not be to simply UPLIFT, but to ensure SECURITY and SELF-SUFFICIENCY of our nation and of our fellow Filipinos.

Sa nasaksihan nating pagtaas ng presyo ng petrolyo, maraming kababayan natin ang umasa sa pampublikong sasakyan.

Kaya pinagtutuunang mabuti ng Administrasyon ang ating mga tren, mga busways, transport hubs at integrated terminals, at ang pagpapaganda at pagpapalawak ng mga paliparan at pantalan sa buong bansa. Ito ay upang mas malawak at malayo ang naaabot, tumaas ang kapasidad, at maging moderno at mas maginhawa ang serbisyo.

Halimbawa, sa susunod na taon, ang mga tren ng North-South Commuter Railway ay tatakbo na sa pagitan ng Valenzuela at Malolos. Sisikapin ng DOTr na sa pagtatapos ng Administrasyong ito, tapos na rin ang railway hanggang Clark.

Sa susunod na taon, bubuksan na rin ang labindalawang istasyon ng MRT 7. Matapos ang halos tatlong dekada, may bago nang linya ng MRT na tutulak pa hanggang Sacred Heart, Quezon City, mula sa North Avenue. At balang araw, aabot pa ito hanggang San Jose Del Monte, Bulacan. Sadyang napakalaking ginhawa nito sa halos isang milyong pasahero bawat araw.

Thanks to the recently enacted Accelerated and Reformed Right of Way Act, right of way issues are now quickly resolved, removing the biggest chokepoint in our mass transit development program.

Sa kabilang banda, ‘yung unang bahagi ng Cebu Bus Rapid Transit ay bukas na; at ‘yung nasa Ilocos Norte naman ay ating pasisinayaan na rin sa susunod na taon.

Ang mga nag-modernize ng mga sasakyan, lalo na ang mga lumipat sa mga hybrid at electric vehicles, ay hindi nakaramdam ng kurot ng pagtaas ng presyo ng petrolyo.

Consistent with our clean energy drive, we have encouraged the adoption of electric vehicles. We have removed all tariffs on EVs until 2028 to bring down market prices, and government has also been mandated to prioritize electric vehicles in their refleeting plans.

This clean and green policy is two-pronged: it shall also spur growth of our domestic local industries across the EV value chain, specifically those involved in the vehicle assembly and manufacturing of batteries and related spare parts.

Mithiin natin na sa pagdating ng 2040, kalahati ng mga sasakyan ay EV na.

Ang ilang makabagong Love Bus at ang articulated bus na gagamitin sa Davao City ay mga EV.

Ang M/B Dalaray naman, na pinasinayaan natin kamakailan lamang, ay isa ring EV, na nabuo sa pagtutulungan ng UP at DOST. Sa darating na panahon, ang ganitong electric ferry boat ang gagamitin sa Pasig River Ferry Service, mula Pinagbuhatan sa Pasig hanggang Escolta sa Maynila.

Kaya hinihiling ko ang suporta ng buong industriya upang mapaandar na natin sa lalong madaling panahon ang ating minimithing Modernisasyon ng mga Pampublikong Sasakyan.

Titiyakin natin na magiging makatao, magaan, at makatarungan ang pagpapatupad nito.

Tulad ng aking binanggit, dapat mataas ang kalidad, matibay, at maghahatid ng pangmatagalang ginhawa sa taumbayan ang lahat ng pampublikong imprastraktura.

Ngayong taon, matatapos na ang bahagi ng South Luzon Expressway-TR4 mula sa Sto. Tomas City, Batangas patungong Tiaong, Quezon. Halos labingpitong libong motorista araw-araw ang makikinabang dito.

Ang mga nasirang tulay — sa San Juanico sa Eastern Visayas, Cabagan-Sta. Maria sa Isabela, Piggatan sa Cagayan, Calbiga at Liloan sa Samar, at Panul-iran sa Iligan — ay kaagad nating naayos at ngayo’y nagagamit nang muli.

Bukod sa isandaan at tatlumpu’t pitong evacuation centers na naitayo sa buong bansa, magsisimula na ngayong taon ang pagpapatayo ng Ligtas Pinoy Centers. Una doon sa mga lugar na madalas tamaan ng hagupit ng panahon, tulad sa Bicol, Eastern Samar, Bukidnon, at Davao de Oro.

Ang mga gusali na ito ay dinisenyo upang kayanin ang mga malubhang kalamidad, tulad ng super-typhoon na 340 kilometers per hour ang lakas ng hangin, at magnitude 8.4 na lindol.

Ganoon din dapat ang taas ng kalidad at tibay ng lahat ng mga pribadong imprastraktura. Ang lahat ng gusali sa ating bansa ay dapat handa, at kayang manatiling matatag at nakatindig laban sa anumang banta ng sakuna at kalamidad.

Kaya akma lamang na bigyang-halaga at pagtuunan ang pag-amyenda ng National Building Code upang maging alinsunod ito sa mga modernong pamantayan.

Katambal ng paglaban sa katiwalian kaugnay ng mga ghost at substandard na flood control projects, naglunsad din tayo ng Oplan Kontra Baha sa buong bansa.

Dito sa Metro Manila, masigasig ang ginagawang paglilinis ng mga estero’t imburnal sa pangunguna ng MMDA.

Nakatulong ang mga cash-for-work programs sa malawakang paglilinis ng mahigit dalawandaang estero at waterways mula Luzon hanggang Mindanao — sa Ilocos Sur, Cagayan, CamSur, Negros Occidental, Cebu, Capiz, Iloilo, Lanao Del Norte, Maguindanao del Sur, Misamis Oriental, at Bukidnon.

Sa kabila ng mga ginagawa nating ito, kailangan pa rin nating iwasto ang ating pamamaraan sa pagtapon ng basura.

One systemic intervention is to update our 25-year-old Ecological Solid Waste Management Act, aligning it with modern waste management practices, such as waste-to-energy and waste treatment technology.

As we recalibrate our solid waste management systems, we can draw inspiration from the solid waste management practices being championed by the MMDA here in Metro Manila, such as waste recovery, processing, and upcycling.

For example, what used to be the Carmona Sanitary Landfill of the 1990s is now the MMDA Nature Park. More than a multi-purpose green space, it shall soon be the base of its high-level disaster preparedness training and simulation exercises.

Gayundin, ang ating sistema ng agrikultura ay pinapatatag natin upang magarantiya ang ating supply ng pagkain, at mapababa ang presyo nito para sa lahat.

Ang sari-saring mga programa, tulad ng puhunan, farm inputs, kagamitan, kaalaman, pati na insurance ay tumutulong sa mga magsasaka at mangingisda.

Kaya mula noong 2023, patuloy na tumataas ang produksyon sa bansa. Lumalakas ang cropping intensity, at dumadami ang ani, tulad ng palay, mais, asukal, baboy at manok.

Dala ito ng malakas na buhos ng suporta sa sektor, ang gumaganda at lumalawak na sakop ng imprastraktura at sistema ng irigasyon, at tumataas na antas ng mekanisasyon.

Nagbubuklod na rin ang mga magsasaka at mangingisda, at nabibiyayaan ng makabagong teknolohiya, binhi, at mga pasilidad at kagamitan. Ilan sa mga ito ay ang isandaan at apatnapu’t limang rice processing systems, tatlong malaking cold storage facilities, at halos apatnapung libong makinarya.

Ang mga taniman naman ng niyog ay dumadami at lumalawak din, dala ng ating programa ng malawakang pagtatanim sa buong bansa. Nakapagtanim na tayo ng labingwalong milyong puno, at patuloy pa rin ang pagtatanim. Layunin natin na sa pagtatapos ng Administrasyon, makakapagtanim tayo ng isandaang milyong puno ng niyog. Gagarantiyahin nito ang tatag ng

ating industriya ng niyog hanggang sa mga susunod na dekada.

Ang NFA din ngayon ay mas malakas na ang kakayahan sa pagbili ng mga ani ng magsasaka sa mas magandang presyo, at sa pag-imbak ng buffer stock.

Ang mga sari-saring peste at sakit ay nagbabantang manira din ng inaasahang magandang kita. Halimbawa dito ang Avian Flu at ASF. Kaya titiyakin ng DA na ang mga magsasaka ay natututo ng makabagong kaalaman at mga mainam na paraan sa pag-iwas at paglaban sa mga ito.

Gayumpaman, ang insurance ay nagsisilbing mabisang panangga laban sa pagkalugi dala ng pagkawala o pagkasira sa hindi inaasahang pangyayari. Sa nakalipas na apat na taon, natulungan ang sektor upang mabawi ang halaga ng pinsala sa hanapbuhay, na umabot sa labing-siyam na bilyong pisong halaga ng kabayaran.

Ang “crop insurance” ngayon ay hindi lamang limitado sa mga pananim.

Kasama sa saklaw nito ang mga alagang hayop, palaisdaan, mga gamit at pasilidad, pati sasakyang pang-agrikultura. Meron ding life insurance para sa mismong magsasaka at mangingisda.

Papalawigin pa ng Philippine Crop Insurance Corporation at DA ang kaalaman ng mga magsasaka at mangingisda tungkol sa crop insurance.

Upang makapagbibigay ng kapanatagan sa isipan ng mga benepisyaryo ng agrarian reform, wala tayong tigil sa pamamahagi ng mga titulo sa lupa na ginawad sa kanila.

Kaya sa loob ng apat na taon, lagpas apat na raang libong titulo na ang suma-total ng ating naipamahagi na sa kanila, na may kabuuang lawak na mahigit limandaang libong ektarya. Tatapusin na natin ang pamamahagi ng mga titulo sa susunod na taon.

Marami sa benepisyaryo ang naghintay ng tatlumpu hanggang animnapung taon. Ang iba, mapalad na nasaksihan pa ang paglabas ng kanilang titulo. Sa tagal ng panahon, ‘yung iba naman ay apo na ang tumanggap.

Gayundin kahalaga sa kanila ang seguridad na hatid ng kalayaan mula sa pagkalubog sa utang.

Kaya asahan ninyo na kukumpletuhin na natin ngayong taon ang ginagawa nating pagpapawalang-bisa ng mga utang ng ating mga benepisyaryo.

Sa kabila ng mga ito, patuloy pa rin ang suporta ng DAR sa repormang agraryo, tulad ng irigasyon, mga daan, makinarya, at mga pautang para sa mga benepisyaryo nito.

Kaya, Secretary Conrad, huwag mong iisipin na puwede ka nang mag-retire. Marami ka pang trabaho na gagawin sa DAR.

Ang mga nagdaang buwan ay nagpaalala sa atin na kailangan nating paramihin ang pinagkukunan natin ng kuryente. Ito ay isang tanda ng pagiging matatag na bansa.

Kaya’t kasalukuyan nating binabantayan at tinututukan ang dalawandaang proyekto na matatapos hanggang sa dulo ng Administrasyong ito. Ang kabuuang kapasidad ng mga ito ay halos sampung libong megawatts. Apatnapu’t-lima sa mga ito ay natapos na. Ang tatlumpu’t-isa ay matatapos ngayong taon. At ang isandaan at dalawampu’t apat naman ay inaasahang matatapos hanggang sa 2028.

Dagdag pa rito ang mahigit 1,700 megawatts na hatid ng mga proyekto para sa energy storage systems, na may kakayahang mag-imbak ng kuryente.

Karagdagang seguridad ito sa 2028 para sa halos tatlumpung milyong kabahayan at mga industriya sa bansa.

Ang mga proyektong ito ay napabilis nang dahil sa mga bagong patakaran at proseso na nagpapadali ng pagnenegosyo dito sa ating bansa, para sa mga Pilipino at dayuhang negosyante.

Ngunit siyempre, mas pinapa-halagahan natin ang mga teknolohiya na hindi umaasa sa inaangkat na krudo — na pinapa-andar ng mga likas na yaman ng ating bansa, tulad ng renewables at indigenous.

Bukod sa ilang mga plantang pinapatakbo ng krudo, nakapagdagdag tayo ng mahigit animnapung plantang pinapatakbo naman ng geothermal, solar, hydro, wind, at biomass.

Because of the extension of the Malampaya service contract until 2039, drilling operations once again resumed for the first time in eight years.

What we have uncovered is truly a national treasure: an untapped reserve of 222 billion cubic feet of natural gas, which bodes well for the continuous production of our premier gas field until 2034.

To put it in context, 222 billion cubic feet of natural gas is sufficient to power 1.6 million households for the next eight years until 2034.

Inspired by this development, we have already awarded a total of fourteen petroleum service contracts—in Luzon, Visayas, and Mindanao. By far, this is the highest number of such contracts ever to be awarded during a single term of any President in our history.

Four of the contracts that we have so far awarded are for the production of hydrogen, which is native to our motherland.

Hydrogen gas will serve as back-up fuel for our power plants, especially useful for our off-grid areas. It is also touted as the world’s clean fuel of the future.

Two of the newly awarded petroleum service contracts are co-managed with BARMM Government. This is the first time in our political history. BARMM is now firmly set to pursue its strategic vision of energy security and total electrification for and in the Bangsamoro region.

Sa kabila ng mga nailatag para sa ating seguridad sa enerhiya, panatag ang aking loob na kaya nating umangat pa.

We have begun to embark on the establishment of hydrogen power plants. Multiple projects are now in their pre-developmental stage in Marinduque, Masbate, Zamboanga Sibugay, Basilan, and other potential areas.

Pushing the envelope further, perhaps it is time for us to revisit nuclear energy production. We are already using nuclear energy in the fields of medicine, agriculture, water filtration, and the upcycling of plastic.

We are confident in its capacity to reinforce our energy security and bring down the cost of electricity in our country.

Titiyakin nating ito ay ligtas. Titiyakin din nating maipaliwanag nang mabuti sa publiko ang magandang dulot sa atin ng enerhiyang nukleyar.

Mga kababayan, sa lahat ng mga ginagawa natin sa sektor ng enerhiya, malinaw din sa pamahalaan ang hinaing ng taumbayan na pababain ang presyo ng kuryente sa bansa.

Upang maging simple, madali, at abot-kaya ang pagpapakabit ng solar panels at battery storage system sa kanilang mga bahay, hinihiling ko ang tulong ng Kongreso para maipasa ang “Sariling Kuryente” Act.

Noong nagsimula ang Administrasyon, nilatag na natin agad ang pambansang polisiya sa “social protection floor” na magtitiyak na may pangsalo at paglingap sa ating mamamayan, lalo na sa oras ng pangangailangan.

Kaya’t nariyan ang DILEEP at TUPAD ng DOLE, at AICS at Risk Resiliency Program ng DSWD para magsilbing pantawid sa anumang krisis na pinagdadaanan, sa pamamagitan ng pansamantalang hanapbuhay o di-kaya’y tulong-pinansyal.

Ngunit mas mainam pa rin ang pangmatagalang seguridad na makukuha mula sa mga matatag na trabaho. Maraming trabaho ang hatid ng ating lokal na industriya na patuloy nating pinalalakas.

Kasabay ng seguridad na dala ng matatag na trabaho, ang SSS, GSIS, at Pag-IBIG Fund ay nagsisilbing proteksyon para sa mga manggagawang Pilipino.

Katuwang ang mga ahensyang ito, nakaka-ipon ang manggagawang Pinoy para sa kanyang pagtanda at para sa retirement. Nakatutulong din ito sa panahon ng kagipitan, kalamidad, o krisis sa buhay.

Bukod pa diyan, daan ito upang makapagpundar para sa sariling bahay, tulad ng mga abot-kayang pabahay sa ilalim ng ating 4PH Program.

Nariyan ang DHSUD at mga ahensyang kasapi sa sistema ng pabahay upang matupad ang pinapangarap na tahanan ng Pilipino. Katuwang ang pribadong sektor at lokal na pamahalaan, puspusan nating pinupuno ang kakulangan sa pabahay sa buong bansa. Ito’y sa pamamagitan ng mga bagong komunidad, mga acquired assets ng Pag-IBIG Fund, Community Mortgage Program, resettlements, at pati na mga paupahan.

Sa ating programang pabahay, higit limang daang libong bahay ang ating naitayo na o napondohan, kasama ang higit isang daang libong bahay na naidagdag natin sa loob lamang ng isang taon sa ilalim ng pinalawig natin na 4PH program.

Susi sa lahat ng ito ang magandang sistema ng pautang, upang gawing mas abot-kaya ang mga pabahay para sa mga Pilipino.

Isa na rito ang Pag-IBIG Fund. Ang kanyang labimpitong milyong miyembro ngayon ay patuloy pang dumadami, kung kaya ang pinupundar ng mga miyembro ay patuloy ding lumalago. Ngayon, itinaas natin sa sampung milyong piso ang limit ng pautang para sa pabahay. Halimbawa, dahil dito, ang mag-asawa ay mas may kakayahang bumili ng pinapangarap nilang bahay para sa kanilang pamilya.

Ngayon, halos pitong milyong OFW na ang nagkaroon ng insurance. Dahil dito, panatag tayo na ang mga OFW natin ay naaalagaan at natutulungang mabuti.

Patuloy din na dumadami ang mga kasunduan natin sa ibang bansa, para sa karagdagang oportunidad para sa hanapbuhay sa labas ng bansa. Napataas din natin ang minimum wage ng OFW natin na namamasukan bilang kasambahay.

Para sa ating mga pensyonadong uniformed personnel na nagsakripisyo para sa seguridad ng ating Republika, itinaas natin simula ngayong taon ang nakukuha nilang pensyon at subsistence allowance.

Bilang dagdag-tulong naman sa mga pensyonado ng SSS, pina-aga natin ang sampung porsyentong pagtaas ng kanilang pensyon simula Hunyo, na dapat sana ay nakatakda pa sa Setyembre.

Mula nag-umpisa ang Administrasyon, humigit kumulang apatnapu’t apat na milyong Pilipino na ang protektado ng SSS. Mahigit walumpung libo sa kanila ay mga tsuper, mga tindero’t tindera, gig workers, mga job order at contract of service, at iba pang mga nasa impormal na sektor.

Ang mga Contract of Service at Job Order ng pamahalaan, ipinagpatuloy natin sila sa serbisyo. Naglaan pa tayo ng karagdagang sahod para sa kanilang panghulog sa SSS, Pag-IBIG, at PhilHealth, bukod sa iba pang mga benepisyo.

Misyon natin na mas marami pang Pilipino ang makakasapi sa SSS, lalo na ang impormal na sektor at mga self-employed na tulad nila.

Kaya nananawagan ako sa buong sambayanan: huwag nating ipagwalang-bahala ang seguridad na handog ng SSS, pati na ng Pag-IBIG Fund. Tiyakin po natin ang wasto at buwanang paghulog para sa mas ikakabuti ng ating kinabukasan.

Magandang balita na dumadami na sa ating mga kababayan ang kumukuha ng insurance at pre-need mula sa pribadong sektor. Mainam din itong pagpupundar para sa kinabukasan. Ito ay para sa lahat ng Pilipino. Ginawa rin itong mas abot-kaya, dahil sa mga micro-insurance plans ngayon na nasa merkado; rehistrado at lehitimo.

At mas maganda ring balita na ang ating kabataan, sa kanilang murang edad, ay nagbubukas na ng mga account sa bangko o kaya’y sa digital payment apps.

Hikayatin at turuan natin silang mag-impok at magpundar para sa kanilang kinabukasan.

Gayumpaman, edukasyon pa rin ang siyang pangunahing nagtataguyod ng kakayahan, kung kaya ito pa rin ang nangunguna sa listahan ng Administrasyon.

Sinisimulan natin ito mula sa pagkamusmos. At ito ay dapat tuloy-tuloy, at hindi tumitigil. Kaya dapat nakakintal sa puso’t isipan ng mga Pilipino ang lifelong learning at continuous self-improvement.

Ang nagdaang mga buwan ay nagpaalala sa atin na mahalaga ang reskilling at upskilling ng ating mga manggagawa.

Napapatunayan natin ang kakayahan ng mga Senior High graduates natin. Sa mga isinagawa nating Bagong Pilipinas Serbisyo Fairs nitong Marso, mahigit isanlibo’t kalahating Senior High graduates ang “hired-on-the-spot”. Maaari na rin sila ngayong mag-apply para sa mga bakanteng unang baitang na posisyon sa pamahalaan.

Ngunit patuloy pa rin nating pinalalakas ang curriculum ng Senior High upang lalong maihanda ang estudyante para sa tunay na mundo. Pina-igting pa ang work immersion para maranasan nila nang personal ang paghahanapbuhay sa kanilang gustong larangan.

Panatag ang ating loob sa edukasyon pagkatapos ng Senior High, dahil sa patuloy na pagtaas ng kalidad ng kolehiyo sa ating bansa.

Noong 2022, ang mga kolehiyo natin na pumasok sa World University Rankings for Innovation o WURI ay labingdalawa lamang. Patuloy pa itong tumaas bawat taon.

Ngayon, isandaan at apatnapung kolehiyo na ang pumasok sa World University Rankings. Lagpas kalahati sa kanila ay state at local universities and colleges, kung saan libre ang matrikula.

Para mahikayat ang kabataan na magtapos ng kolehiyo, ang Tanggapan ng Pangulo ay naglaan ng isandaang libong piso para sa limang estudyante sa bawat barangay sa buong bansa. Sila ngayon ating mga Presidential Scholars.

Mabisang pambato rin sa buhay ang mga programa natin sa tech-voc o TVET. Sa ngayon, 81% na ang placement rate ng mga dumaan sa kursong tech-voc.

Halimbawa, sa programang Tsuper Iskolar at ang programang En-TSUPER-neur, naturuan ang mga drayber ng panibagong kaalaman na pangkabuhayan.

Sa programa naman ng DOLE at DA, mahigit sampung libong magsasaka at mangingisda sa buong bansa ang matuturuan na rin sa mga bagong kaalaman.

Ang “Tech-Pro” ay nakapaloob na sa Senior High. At ito’y progresibo at “ladderized”, upang maging tulay sa agarang hanapbuhay, at hakbang din tungo sa patuloy na pag-aaral at pagsasanay.

Maaaring gamitin ng isang TVET graduate ang kanyang National Certificate o NC bilang pundasyon upang maituloy pa ang pag-aaral hanggang maging ganap itong kolehiyong diploma.

Halimbawa, ang Electrical Installation and Maintenance sa Senior High, maaaring magtuloy sa Electrical Engineering balang-araw. Ang Caregiving, pwedeng ituloy sa Nursing.

Sa kabilang banda, ang isang graduate ng kolehiyo ay maaari pa ring kumuha ng NC upang tumahak ng ibang larangan, o kaya’y may negosyong nais subukan.

Inihahayag ng DOLE at TESDA sa publiko ang kumpletong impormasyon ukol sa mga kurso at programang TVET; lokasyon ng mga training centers at providers; paano mag-apply; petsa; at iba pang mahalagang detalye. Malaking tulong ngayon ang TESDA Passport na bunga ng digitalization ng inyong mga serbisyo.

In line with our digital transformation drive, our DICT continues to train our tech-savvy citizenry in high-impact tech skills to help them stay competitive in this ever-evolving field. And AI is here to stay; and so we adopt it to harness its potential to enhance critical sectors, from our educational system to our industries.

We have launched massive training programs for AI readiness, which have reached at least 1.8 million individuals, students, parents, and teachers alike. This success inspires confidence to further scale up our initiatives for AI literacy across all sectors. We must ensure our global competitiveness.

Within and beyond the academe, we must inculcate in our youth the virtues of critical thinking, innovativeness, creativity, as well as the ability to find solutions to problems.

Our targeted scholarships and funding grants are all aimed to encourage these trailblazing traits. Contests, such as the Young Creatives Challenge, the NICE and Filipinnovation Awards, recognize their talent and hard work.

At the same time, we have to do more to protect our children.

We must protect them from the harmful influences and forces that exploit their vulnerability:

The corrosive influence of fake news;

The unfettered exposure to pornography, even to minors; The constant depiction of casual violence; and

The toxicity and hate culture pervasive in social media.

These pernicious influences lead to issues of their mental health, rise in teenage pregnancies and HIV/AIDS cases, and other extremely harmful consequences.

We must all assume a community responsibility for our young people’s protection.

Ang mga nasawi nating mga mag-aaral kamakailan dala ng karahasan at kapabayaan ay nag-iwan ng malaking puwang sa kanilang pamilya, at mapait na aral din para sa ating lahat.

Sa mga magulang at kaanak ng mga nasawi at nasaktan dahil sa nangyaring karahasan sa mga paaralan, tanggapin po ninyo ang aming taimtim na pakikiramay.

To the parents of Chris Lorenz Fabian, Joyancee Separa, and Ayessa Nicole Dazo: we are all so very proud of the unflinching bravery and heroic virtue that you have instilled in your children. They are an inspiration to us all.

Their courage and selflessness — true Filipino qualities — are the virtues that these trying times call for.

Kailangang mamulat ang buong lipunan at akuin ang responsibilidad. Pag-ibayuhin natin ang ating paggabay at pag-aruga sa ating kabataan.

Magkakasama tayong lahat sa misyong ito: ang pamahalaan, pamilya, paaralan, simbahan, industriya, at komunidad.

Tatayo ang paaralan bilang pangalawang tahanan para sa kanila. Kaya hinahanda natin ang mga pampublikong paaralan upang tanggapin sila nang bukas-palad.

Ngayong school year, tuloy ang ating school-based feeding program bilang mabisang suporta sa pag-aaral. Sa programang ito, mapapakain natin ang mahigit apat at kalahating milyong Kinder at Grade 1, at mga mag-aaral na Grade 2 at pataas, na lubos na nangangailangan ng nutrisyon.

Magtutulungan ang lokal na pamahalaan, ang barangay, PNP, at DepEd upang palakasin ang seguridad sa paaralan.

Siniguro ng DepEd na nakahanda, gumagana, at alam ng lahat ang mga mekanismo at proseso sa pag-ulat at pagtugon sa mga insidente ng bullying, pati na sa mga emergency. Hinahanda natin ang ating mga principal at guro upang mamagitan sa pag-ayos ng anumang hindi-pagkaka-intindihan ng mga estudyante.

Sa tulong ng unang batch na sampung libong School Counsellor Associates na ipapasok natin sa mga pampublikong paaralan, ang mga anak natin ay mayroon nang malalapitan para sa angkop na payo sa anumang mabigat na pinagdadaanan o bumabagabag sa kanilang isipan. Hindi mawawaglit sa ating isipan ang karangalan at kadakilaan ng ating mga guro.

Pinangako ko noong nakalipas na SONA na walang magreretirong guro na Teacher I. Ngayon, mahigit walumpung libong guro at School Heads sa pampublikong paaralan ang na-promote gawa ng ating Expanded Career Progression. Nagkaroon na rin ng mahigit tatlumpung libong karagdagang posisyon para lumakas ang puwersa ng mga guro.

To facilitate effective instruction, we also continue to provide them with helpful and innovative teaching aids, such as Smart TVs, laptops, tablets, free mobile data, and even lapel microphones.

To dramatically increase the traditional annual production output of DepEd, we have activated force multipliers in addressing classroom shortage, tapping the DPWH, PAGCOR, and the LGUs, as additional production arms.

For its part, the private sector too will construct its initial share of more than 16,000 classrooms in Luzon, by way of PPPs. Additional PPPs with higher production targets will soon follow for the Visayas and Mindanao.

Kapag may nagkasakit sa pamilya, tila krisis ang tumama. Sa mahal ng pagpapagamot, kayang nitong simutin ang kita o ipon ng isang pamilya.

Kaya malusog na pamumuhay ang ating pangunahing isinusulong: kumpletong bakuna; maayos na nutrisyon; regular na ehersisyo; at pag-iwas sa masamang bisyo at mapanganib na gawain.

Mahalaga rin sa atin ang sports. Itinaas natin nang triple ang suporta natin dito. Hindi lamang dahil sa aliw na hatid nito, kundi para sa kalusugan. Sa nag-uumapaw nating suporta kay Alex Eala, sana ay marami ang ma-engganyo para matuto at maglaro hindi lamang ng tennis kundi ng iba pang sport.

Sa halimbawa ng Filipinas women’s football team, sana rin ay mas sumikat pa ang football sa ating bansa at marami ang maglaro. Balang-araw, baka makasali na ang Pilipinas sa World Cup.

Ang ating sistema ng Universal Health Care ay ang pangunahing seguridad sa kalusugan ng bawat Pilipino, katuwang ang DOH at PhilHealth.

Daig ng maagap ang masipag. Ito ang layunin ng ating YAKAP Program: ilayo ang Pilipino mula sa sakit; at tugunan nang maaga ang nagbabadyang karamdaman.

Sa taong ito, apat at kalahating milyon na ang nakapagpatingin mula sa dalawampu’t limang milyong Pilipinong naka-rehistro sa programang ito.

Hangad nating mas maraming klinika pa ang makakasapi sa YAKAP, upang mas marami pa ang pag-pipilian ng ating mamamayan.

Sa kaugnay nitong GAMOT program, ang miyembro ng PhilHealth ay makakakuha ng kailangang gamot mula sa mahigit dalawang libong accredited providers.

Ang bawat miyembro ay may benefit limit na dalawampung libong piso kada taon.

Ngayon, pitumpu’t lima na ang mahahalagang gamot na kasama sa listahan ng programang ito. Merong antibiotic, laban sa asthma, altapresyon at cholesterol; para sa diabetes, ubo, lagnat, at iba pang mga sakit na kadalasang nararamdaman.

Sa pitong buwan ng taong ito, mahigit tatlong daang libong kababayan natin ang nakinabang na sa mga gamot na ito.

Bukod sa programang ito ng PhilHealth, ang bilang ng mga gamot na tinanggalan natin ng VAT ay umabot na sa mahigit dalawang libo. Mahigit pitong daan dito ay laban sa kanser; mahigit limandaan ay sa altapresyon; at mahigit anim na raan naman ay laban sa diabetes at para rin sa mental health. Sa buwis na ito na ating tinanggal, ang side effect ay mas mababang presyo nito sa botika.

Ngunit kung pag-iwas sa sakit ang ating tunay na pakay, kulang pa ito. Kailangang mas maaga ang pagbabantay.

Kaya pinapalawak pa natin ang programang ito. Sa susunod na taon, unti-unti nating isasama ang iba’t ibang uri ng blood tests at gamot upang mas maagang matukoy at mabantayan ang posibleng sakit sa bato, atay, thyroid, at hepatitis B.

Nariyan pa rin ang malaking suporta ng PhilHealth kung kailangan talagang magtungo sa pagamutan. Patuloy na pinaparami ng PhilHealth ang sakop nitong mga sakit, kundisyon at serbisyo. At itinaas din nito ang limit, upang matiyak na sumasabay ito sa pagtaas ng presyo. Pinahahalagahan ng PhilHealth ang mga laganap at malubhang mga karamdaman, tulad ng kanser at sakit sa puso. Kasama na rin ngayon ang pagpapagamot ng HIV/AIDS, upang makatulong sa pagpigil ng dumadaming mga kaso nito sa bansa. Pati na rin ang TB, na kumikitil ng halos isandaang buhay bawat araw dito sa atin.

Para mapaganda pa ang suporta natin sa mga batang may Developmental Disabilities, dodoblehin natin ang PhilHealth package para sa pagpapatingin at sa therapy. Dadamihan din natin mula siyamnapu hanggang isandaan at limampu ang bilang ng therapy sessions na sakop ng PhilHealth.

Naka-antabay din para sa kanila ang Project Aruga ng DSWD para sa karagdagang tulong-pinansyal.

Mula lagpas limang milyong pamilyang Pilipino na gumamit ng PhilHealth noong 2022, umabot na sa mahigit pito at kalahating milyong pamilya na ang nakatamasa ng mga benepisyo ng PhilHealth nitong nakalipas na taon.

Lahat ng ito ay gawa ng ating masigasig na paghikayat, maayos na proseso ng pagrehistro, at mas pinabilis pang pagbayad sa mga ospital at healthcare providers.

At mula nang inilunsad matapos ang huling SONA, halos tatlong milyon na kapwa natin ang walang binayaran kahit singko sa kanilang pagpapagamot, gawa ng ating Zero-Balance Billing sa mga ward ng mga ospital ng DOH.

Siyempre, hindi natin makakaligtaan ang maaasahang Medical Assistance o MAIFIP. Mas marami na ngang ospital ang sakop nito, mas pinadali pa ang proseso. At ngayon, may “e-MAIFIP” na sa mga ospital ng DOH: online at kasama sa ating eGovPH app. Dalawa na lang ang requirement. Wala na ring GL-GL, kaya hindi na kailangan pumila o magmakaawa pa sa sinumang pulitiko

Sa mahigit limampu’t anim na milyong nakapag-download at gumagamit na ng ating eGovPH app, ganoong karaming Pilipino — kasama ang kanilang pamilya — ang madali nang maaabot ng napakahalagang medical assistance na ito mula sa national government.

Kung kaya’t sa puntong ito, mahigit walong milyong pasyente na ang natutulungan ng maaasahang MAIFIP.

Sa ating ginawang mga pagbabago, mas marami pa itong matutulungan, anumang antas sa lipunan. Paraan natin ito upang mapakinabangan ng mamamayan ang buwis na kanilang binabayaran.

Malaking bahagi ng naisalba nating pondo mula sa korapsyon sa mga flood control projects, ay binuhos natin sa Edukasyon, sa Pagkain, sa DOH, PhilHealth, at MAIFIP. Para talagang makatulong makapagpagaling at makapagpalakas ng katawan ng Pilipino.

Patuloy pa nating inaayos ang sistema ng mga ospital at mga pasilidad sa bansa, kasama ang mga BUCAS at mga specialty centers. Mayroon ding VALOR Clinics na tanging para sa ating mga beterano at kanilang pamilya. At magsisimula na rin tayong iguhit ang plano para makapagtayo ng isang Virology and Vaccine Institute dito sa bansa.

Kasabay nito, ang hanay ng mga dalubhasa sa larangan ng medisina at kalusugan ay dumadami din. Mula nang magsimula tayo, mahigit dumoble na ang kumukuha ng medical scholarships kapalit ng obligasyon na maglingkod sa mga pampublikong ospital balang-araw. Sa kanilang pinamamalas na serbisyo-publiko, ang ating mga Doctors to the Barrios ay nagsisilbing huwaran sa ating mga susunod na henerasyon ng mga Pilipinong doktor.

As we have witnessed and proven during this difficult period, our strong foreign relations have earned us incalculable dividends. The Philippines is once again a full member of the community of nations.

Our vigilant trade facilitation efforts have resulted in integrating our country into the international free trade network that is the widest and most active one we have ever had in our history. It has yielded transformative economic agreements, such as the Regional Comprehensive Economic Partnership. And now, we are set to seal yet another promising Comprehensive Economic Partnership Agreement, this time with the United Arab Emirates.

Because of these international engagements, the Philippines now has 23 free trade agreements in force or under active negotiations with other countries.

Our exports have been growing, reflecting high productivity and the increasing competitiveness of our products and services in the international trade market.

It now behooves us to reinforce our strengths, enhance our comparative advantage, and diversify our portfolio.

On this principle, we have maintained our competitiveness in supplying critical components to top tech companies in the world. We have also maintained export competitiveness for our indigenous farm products, such as ube, coconut, bananas, and other tropical fruits. Now, we have ventured into new and viable ones, like enoki mushrooms.

Foreign investments continue to pour in because of our beneficial policies, especially those promoting ease of doing business and accelerating digital transformation that curb red tape and corruption.

Over the past three years, more than six trillion pesos in investments have been facilitated through our Green Lanes. These are estimated to create over 400,000 jobs for our fellow Filipinos.

Our productive ecozones lay down the fertile groundwork that brings these investments into actual fruition, posting consistent growth rates over the past three years. Extending beyond Metro Manila — from Luzon to Mindanao — promising new areas have been recently proclaimed, such as in Dumaguete and Misamis Oriental.

And soon, we’ll also present a strong case for Palawan and for the Halal industry.

We continue to strive for bigger and greater things, venturing into areas heretofore unimaginable. That is, strategic and emerging industries that position our country in the global value-chain, such as in the fields of pharmaceuticals, advanced manufacturing, luxury goods, technology, and logistics.

Additionally, a product of the 23-member strong and US-led Pax Silica Initiative, the Pax Silica Industrial Hub will create an eco-system that will have AI at its core. It will bring quality jobs to our people, accelerate our industrial competitiveness, and revitalize our economy.

As a strategic component of the Luzon Economic Corridor, the hub will be an advanced manufacturing and logistics center in the global AI and technology value chain.

Cagayan is both geographically and economically primed to serve as our gateway to space and host the country’s first spaceport. A sounding rocket launch test is slated for next year, in partnership with a South Korean aerospace company.

We do not have to look, or sail, very far to find dependable allies. ASEAN is our safe harbor, within which we share not only mutual proximity, but affinity.

During our chairship of the ASEAN Summit this year, we advocated for greater solidarity and cooperation among ASEAN Member States. Together, we found ways to alleviate the dire consequences of the war in the Middle East.

Through a united ASEAN and its strong extended network, we have achieved greater security and resilience — as a region and as individual nations — more capable of withstanding disruptive events.

The ASEAN Plus Three Emergency Rice Reserve System will guarantee emergency rice supply in case of shortage in our domestic production.

The ASEAN Digital Economy Framework will harmonize digital rules and enable cross-border digital transactions. It will accelerate the growth of our local tech sector, enable fintech and digital banking solutions, and support financial inclusion, especially for small enterprises.

Likewise, the Framework Agreement on Petroleum Security for the joint stockpiling of energy assets in the region has been ratified.

And now that our Luzon, Visayas, and Mindanao grids are fully connected — we are in a better position to connect with our neighbors to help realize the ASEAN Power Grid.

Moved by our stark realizations, ASEAN must further strengthen the bonds of our regional cooperation, building on our sense of filiation and a heightened instinct for mutual assistance. This is international “bayanihan” for this part of the world.

And more significantly, we in ASEAN, joined by the entirety of Filipinos who by nature are peace-loving, reecho our unified appeal for an end to violent conflicts. We appeal to all parties for a heightened sense of community: return to the table, armed only with a genuine desire for peace and normalcy. True diplomacy builds. Violent conflict only destroys.

Peace and order are the foundations of security, for our country, for our region, and for the world.

A long but worthwhile fifteen years since its signing, we are now ready to formalize the historic completion of the Government’s peace pact with the CBA-CPLA.

In accordance with Republic Act No. 12317, the BARMM electorate is now poised to partake in BARMM’s first regular parliamentary elections — a critical accomplishment under the Comprehensive Agreement on the Bangsamoro.

COMELEC, law enforcement, volunteers, deputized agencies, and all stakeholders are now ready to ensure that this defining political exercise will be peaceful, orderly, and credible. May these inspiring developments strengthen our collective belief in the unity and indivisibility of the Filipino nation amid our individual diversity.

Our unity and collective consciousness are challenged now greater than ever before. A common threat lies before us, directed against our dignity and self-respect as a people.

Of late, our very humanity has been called into question.

Let me remind our friends and our detractors: Filipinos are a noble, kind, gracious, and great race.

We are not greedy. We are not racists. We are not liars.

We are respectful, and we are dignified. We are Filipinos, and we do not yield.

Just recently, we celebrated the tenth anniversary of the final and binding 2016 Arbitral Award, which stands as a definitive benchmark for the interpretation and application of the UNCLOS.

This is not a claim that we advance alone, nor one that we will abandon.

Your government will do all that is necessary to continue upholding this Award, utilizing every peaceful and legal means available to the Republic against any attempt, foreign or domestic, to undermine this achievement.

We give honor to our Armed Forces, the Coast Guard, and even our fisherfolk, who all continue to patrol and ply our seas, though fraught with risks.

To them we owe collective gratitude and appreciation for they give life to the letter and spirit of the Arbitral Award.

Mga kapwa kong Pilipino, sa ganitong mga banta sa ating seguridad, sa loob at labas ng bansa, tayo’y tumindig nang taas-noo at magkapit-bisig.

Dahil tayo man ay magkakaiba sa maraming bagay, iisa lang ang ating lahi. Tayong lahat ay Pilipino. Pilipino sa diwa; Pilipino sa dugo.

Mana-ig nawa ang pagkakaisa, at ang pagmamahal natin sa Inang Bayan at sa kapwa-Pilipino. Sa bagay na ito, hindi tayo magkaka-tunggali. Tayo ay magkakabigkis — tulad ng ating pinamalas sa ating buong kasaysayan.

Sa mga pang-aalipusta, hindi tayo matitinag. Sa manlulupig, hindi tayo pasisiil.

Sa nalalabing dalawang taon ng Administrasyon, tatapusin natin ang mga nasimulan, at tutuparin ang ating pangako sa sambayanan.

My beloved countrymen, Let us continue the work that we have started.

To make the Philippines the country that Filipinos deserve.

There is no nobler cause than this. We do this for our children.

We do this for our future.

We can but do this, because we love our country and we love our people.

Maraming salamat po. Magandang gabi po.

Mabuhay ang Pilipinas.

Lindol na may lakas na 3.8 magnitude, niyanig ang Burdeos, Quezon