Sinong dapat bumili ng isang baldeng utak?

Sa gitna ng banta ng matinding El Niño, pinayuhan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang publiko na bumili ng balde upang makapag-ipon ng tubig-ulan. Nang umani ito ng batikos, sumagot naman si PCO Undersecretary Claire Castro tungkol sa pangangailangan umano ng mga kritiko ng isang “baldeng utak” para maunawaan ang paliwanag ng gobyerno.

Mula sa balde ng tubig, nauwi ang usapan sa balde ng utak.

Ngunit kailan pa naging kakulangan sa utak ang pagtatanong sa gobyerno?

Walang masama sa pag-iipon ng tubig-ulan. Praktikal itong paraan ng pagtitipid sa tubig. Ngunit kapag ang isang bansa ay nahaharap sa malawakang tagtuyot na maaaring makaapekto sa suplay ng tubig, agrikultura, pagkain, at kabuhayan, karapatan ng mamamayan na magtanong kung ano ang mas malawak at kongkretong plano ng pamahalaan.

Hindi sapat na sabihing hindi lang naintindihan ng publiko ang mensahe. Trabaho ng gobyernong magpaliwanag, hindi trabaho ng taumbayang hulaan ang ibig nitong sabihin.

At lalong hindi tungkulin ng isang opisyal na insultuhin ang mga nagtatanong.

Sa isang demokrasya, ang mga opisyal ay nanunungkulan upang maglingkod, hindi upang maghari. Ang kanilang kapangyarihan ay nagmumula sa mamamayan. Kaya kapag may bumabatikos sa isang polisiya o pahayag, ang nararapat na tugon ay paliwanag, hindi pangungutya.

Dito nagiging mapanganib ang ganitong uri ng pagdepensa sa administrasyon. Sa halip na sagutin ang argumento, ang talino o pagkatao ng kritiko ang pinupuntirya. Sa halip na linawin ang isyu, ang nagtatanong ang ginagawang problema.

Mas madaling insultuhin ang kritiko kaysa harapin ang kanyang tanong.

Hindi bago ang ganitong kultura sa pulitika ng Pilipinas. Kapag may pumuna sa administrasyon, madalas ay agad siyang binabansagang kalaban, panatiko, o tagasuporta ng kabilang kampo.

At dito na nagsisimulang maniwala ang mga nasa kapangyarihan na sila lamang ang laging tama.

Kaya lahat ng puna ay itinuturing na pag-atake, bawat pagkakamali ay ipinagtatanggol, at bawat kritiko ay minamaliit at binabansagan ng kung anu-anong pangalan.

Sa puntong ito, bulag na ang pamahalaang kilalanin at itama ang sarili nitong pagkakamali at pagkukulang.

Diyan nagsisimula ang isang gobyernong mas abala sa pagtatanggol sa sariling imahe kaysa sa paglutas ng problema ng mamamayan.

Sa huli, hindi lang tubig ang maaaring magkulang sa panahon ng tagtuyot. Maaari ring matuyo ang pananagutan, kababaang-loob, at respeto sa mamamayan.

Maaaring punuin ng tubig-ulan ang isang balde. Ngunit walang baldeng sapat para saluhin ang kayabangan ng isang gobyernong ayaw tumanggap ng kritisismo.

Kaya ang tanong ng taumbayan: Sino nga ba ang mas nangangailangan ng isang baldeng utak—ang mamamayang humihingi ng konkretong sagot, o ang mga opisyal na mas piniling mang-insulto kaysa magpaliwanag?