Some critics only see the traffic and inconvenience but not the bigger picture. Hindi ang pandemya at krisis sa langis ang pinakamalalang kalamidad na tumama sa Pilipinas.

Ito ang flood control scandal.

Former BSP Governor and Finance Secretary Ben Diokno, emphasized that it was not the virus nor the war that has the worst impact to Philippine economy. It was not the pandemic that shut down the entire country and many parts of the world. Nor the oil shock that made diesel past P130 a liter and gasoline past P100, courtesy of a war halfway across the world.

Ito and flood control scandal, na mga kapwa din nating mga Pilipino ang may gawa.

Isa-isahin natin. Bagalan ng konti ang pagbabasa kasi may mga numero.

Sabi ng iba, hindi pa talaga tuluyang nakababangon ang ating ekonomiya dulot ng pandemya. Ayon sa datos ng Philippine Statistics Authority (PSA), bumagsak ang GDP ng 9.5 percent noong 2020, ang pinakamasidhing pagbagsak mula nang magsimula ang record noong 1946. Sa ikalawang quarter lamang, na saklaw ng pinakamahigpit na lockdown, bumagsak ang output ng 16.9 percent. Ayon naman sa NEDA, humigit-kumulang P4.3 trilyon ang kabuuang lugi noongtaong iyon. Nagsara ang mga negosyo. Milyon ang nawalan ng trabaho. Salot talaga.

Dito naman tayo sa langis.

Simula nang isara ang Strait of Hormuz ngayong taon, tumaas ang presyo ng krudo mula halos $72 papuntang $115 kada bariles, 59-percent ang pagtaas na nagtulak kay Pangulong Marcos namagdeklara ng state of national energy emergency sa ilalim ng Executive Order No. 110. Ayon sa Philippine Statistics Authority, halos dumoble ang inflation sa 4.1 percent noong Marso. Ibinaba naman ng S&P Global Ratings ang ating growth forecast mula 5.8 percent patungong 4.1 percent, ang pinakamalaking pagbawas sa buong rehiyon. Ang mga bansang mahihirap ang unang tinamaan, dahil sa presyo ng pamasahe at pagkain na tumaas kasabay ng gasolina. Iyonang digmaan na hindi natin ginusto pero nadamay tayo.

Both of those, the pandemic and the oil shock, came from outside. Isang virus na bigla na lamangsumulpot. Isang giyera sa Gitnang Silangan na wala tayong kinalaman. At gustuhin man natin, wala tayong magagawa.

Ngayon, puntahan natin ang flood control scandal.

Nabasa na natin ang mga ito. Baka ang mga kritiko, ayaw lang basahin, baka marahil naantala sabiyahe dahil sa traffic na dulot ng mga protesta. Ayon sa datos ng Department of Public Works and Highways (DPWH), mahigit P545 billion ang ibinuhos sa flood control projects mula 2022 hanggang 2025. Tinantiya naman ni Finance Secretary Ralph Recto na umaabot sa P118.5 billion nito ang posibleng nawala sa korapsiyon. Ayon sa audit ng Commission on Audit (COA), 421 sahalos 8,000 flood barriers ang natukoy na “ghost” projects. Kung meron mang natapos, nasapapel lang. Batay sa datos na inilabas ng Office of the President, 15 lamang sa mahigit 2,400 accredited contractors ang kumuha ng P100 billion, 18 percent ng buong budget. Mantakin moyan!

Ayon sa Anti-Money Laundering Council (AMLC), nag freeze na ito ng P180 billion sa mahigit400 bank accounts na naka-ugnay sa mga kontraktor, kasama na rito ang mga account nadiumano’y pag-aari ng mga Discaya. Real investor confidence took a hit too: batay sa datos ng Philippine Stock Exchange (PSE), nawalan ng humigit-kumulang P185 billion ang market value sa loob lang ng ilang linggo noong Agosto nang lumabas ang iskandalo.

At ito ang mas nakakatakot kaysa sa pandemya at giyera. Ayon sa Department of Budget and Management (DBM), bumagsak ang infrastructure spending ng 45.6 percent, mula P347.6 billion noong nakaraang taon patungong P189.3 billion lamang sa unang apat na buwan ngayongtaon.

Hindi na gumagalaw ang construction. Hindi dahil sa lockdown, hindi dahil sa krisis sa langis. Dahil natigil ang tiwala.

That, according to Diokno, is exactly why this scandal cuts deeper. A pandemic and an oil shock are shocks you recover from once the virus passes or the war ends. Pero ang tiwala, kapagnawala, hindi na basta basta bumabalik.

The Philippines kept its investment-grade credit rating through the pandemic, when a third of the world’s economies got downgraded, because the government stayed transparent. Now, dahil saisang corruption scandal na tayo mismo ang gumawa, nanganganib tayong mabawasan ang atingcredit rating sa unang pagkakataon mula 2005, matapos pang babalaan ng Fitch Ratings noongAbril na maaari itong mangyari. Twin threats daw, sabi nila, ang oil shock at ang flood control mess. Pero nauunggoy ka na talaga kung hindi ka pa maniniwala na ang pinakamalakingkorapsiyon ang totoong banta sa ating ekonomiya.

Buwaya lang naman talaga ang laging tumataba sa baha. Habang tayo’y nalulunod sa presyo ng langis at nagpapagaling pa sa sugat na dulot ng COVID-19, tuwang-tuwa ang mga nagtago na ng male-maletang pera.

At ang hindi natin alam, baka ang mga buwaya, kumita rin mula sa pandemya. At patuloy nanagkakamal ng salapi sa gitna ng krisis sa langis. At ang mga Pilipino ang patuloy na nalulunod.

And the bald truth is this. We cannot control a virus. We cannot control a war in the Middle East. Pero ang mga kurakot, kaya nating pigilan. Kaya nga ang matatapang na Pilipino, nag-martsa saEDSA at Liwasang Bonifacio. Ayaw nilang walang managot sa pinakamalaking kapahamakan napatuloy na nagpapahirap sa mga Pilipino.

Sources:

● National Economic and Development Authority (NEDA), “COVID-19 Pandemic to Cost PHP 41.4 T for the Next 40 Years” — https://neda.gov.ph/covid-19-pandemic-to-cost-php-41-4-t-for-the-next-40-years-neda/

● Philippine Statistics Authority (PSA), National Accounts data (2020 GDP contraction) — https://psa.gov.ph/statistics/national-accounts

● Philippine Statistics Authority (PSA), Summary Inflation Report, March 2026 — https://psa.gov.ph/content/summary-inflation-report-consumer-price-index-2018100-march-2026

● Official Gazette of the Republic of the Philippines, Executive Order No. 110, s. 2026 — https://www.officialgazette.gov.ph/2026/03/24/executive-order-no-110-s-2026/

● S&P Global Ratings, Asia-Pacific Sovereign Rating Trends 2026 — https://www.spglobal.com/ratings/en/regulatory/article/asia-pacific-sovereign-rating-trends-2026-balancing-act-continues-s101666183

● Fitch Ratings, official ratings and outlook releases — https://www.fitchratings.com/

● DPWH and Office of the President flood control budget/contractor data (2022–2025), as compiled by Gulf News, “Philippines flood control scam by the numbers: 421 of 8,000 are ‘ghost projects’” — https://gulfnews.com/world/asia/philippines/philippines-flood-control-scam-by-the-numbers-421-of-8000-are-ghost-projects-1.500300111

● Commission on Audit (COA) fraud audit findings on flood control “ghost” projects, as reported by Gulf News (same link above) — https://gulfnews.com/world/asia/philippines/philippines-flood-control-scam-by-the-numbers-421-of-8000-are-ghost-projects-1.500300111

● Anti-Money Laundering Council (AMLC), freeze order announcements — http://www.amlc.gov.ph/home/16-news-and-announcements/619-sixth-freeze-order-secured-amid-ongoing-flood-control-probe

● Department of Budget and Management (DBM), national government disbursement performance reports — https://www.dbm.gov.ph/